Hendrik Johannes Jesse Jr.
Beroemd zendamateur en oudste ondernemer van Nederland
Een begenadigd zendamateur
Hendrik Johannes Jesse is de zoon van de bekende Leidse architect Jesse met dezelfde voornamen (link naar de pagina van architect H.J. Jesse). Zoon Jesse woont het grootste deel van zijn leven in het door zijn vader gebouwde huis De Keet aan de Rijnsburgerweg 35. Hij is van jongs af aan zeer geïnteresseerd in techniek en op de grote zolderkamer van De Keet heeft hij alle ruimte om te experimenteren met korte-golf-zendertjes. Hij is al jong lid van de Noordwijksche radioclub. Jesse gebruikt de letters PCII als ‘roepnaam’. Hij heeft contacten met zendamateurs uit heel Europa. Op 17-jarige leeftijd bezoekt hij een van hen in Londen, waar hij door een bijzonder toeval in het bezit komt van een krachtige zendbuis, de Mullard 0-150 zendlamp. Daarmee kan hij in Leiden zijn zender behoorlijk verbeteren en lukt het hem in december 1924 als eerste Nederlander een verbinding tot stand te brengen met de VS. De eerste verbinding duurt maar liefst twee uur! Het ‘praten’ gaat met morsetelegrafie, een kunst die de jonge Henk zeer goed onder de knie heeft. Het is een historische gebeurtenis voor de radioamateur wereld. Maar er is een probleem. In Nederland is zenden illegaal. Aan particulieren worden geen zendvergunningen gegeven. De PTT heeft het alleenrecht. De PTT laat het er niet bij zitten en daagt zendpiraat PCII voor de rechter. Jesses zendapparatuur wordt in beslag genomen. Hij wordt veroordeeld, maar de straf wordt niet opgelegd, ook niet na hoger beroep en cassatie (de zaak komt voor de Hoge Raad). In de rechtszaal worden zelfs gelukwensen uitgesproken dat een 18-jarige kans heeft gezien met zelf samengestelde toestellen Amerika te bereiken.
De zender PCII wordt opgenomen in de collectie van het Museum voor Communicatie – later Museum voor Beeld en Geluid- in Den Haag, dat op 1 juli 2024 de deuren sluit. Het is niet bekend waar het zich nu bevindt.

Henk Jesse voor de rechter
Een Leidse ondernemer
Henk rond in 1927 de HTS in Haarlem af. Hij voelt zich een echte praktijkman en daarom heeft de TU Delft voor hem geen nut. Na vijf jaar gewerkt te hebben bij De Vries en Stevens in de Breestraat begint hij voor zichzelf. Maar niet voordat hij een aanbod afslaat om daar directeur te worden.
De zaak liep goed, maar er was geen kapitaal. Toen ben ik voor mezelf begonnen.
In een bollenschuur in Rijnsburg opent hij Radio Jesse – radiohandel en reparatie-inrichting om vervolgens al snel naar Oegstgeest te verkassen. Daarna was zijn Jesse Electro Apparaten en Transformatorenfabriek 30 jaar gevestigd in de vroegere Sajetfabriek (breigaren) van Cols & Leembruggen aan de Verwerstraat. Als de gemeente de industrie de stad uit wil hebben, zet hij de onderneming voort in een hal aan de Evertsestraat.
Jesse doet in eerste instantie vooral aan radiodistributie. Als dat in de oorlog verboden wordt, gaat hij noodkacheltjes maken, waar veel vraag naar is. Na de oorlog richt het bedrijf zich vooral op het produceren van gelijkrichters (om van wisselspanning gelijkspanning te maken). Jesse ontwerpt ook veel op maat gemaakte elektrische apparaten, generatoren en transformatoren. Zijn klanten zijn academische ziekenhuizen, HTS-scholen, Akzo, de KPN, Philips. Zelfs het Amerikaanse Ministerie van Defensie maakt gebruik van zijn kennis en kunde en ook is hij de ontwerper van de bedieningsapparatuur voor de Haringvlietbrug. Serieproductie was niet zijn ding.
Ik maakte zelf de ontwerpen, steeds in fases. De definitieve tekeningen maakte ik pas een paar dagen voor het toestel naar de klant moest. Zo kon ik tot op het laatste moment nog aanpassingen maken.
Oudste ondernemer Nederland
Henk Jesse blijft tot aan zijn 90ste doorwerken. Hij is dan de oudste ondernemer in Nederland. Als de orderportefeuille gevuld was gebleven was hij zeker doorgegaan, maar nu moest hij in 1996 zijn fabriek sluiten. Hij was ervan overtuigd, dat hij het bereiken van zijn hoge leeftijd in goede gezondheid te danken had aan het blijven werken.
Als je rustig aan de gang blijft, word je meestal veel ouder. Als je fit bent, moet je niet gaan stilzitten. Zo simpel is het.
Na de sluiting van de fabriek neemt hij dan ook het nodige handgereedschap en andere spullen mee naar huis om daar nog wat te kunnen klussen. En -uiteraard- blijft hij beschikbaar voor het adviseren van bedrijven op elektrotechnisch gebied.
Het familiegraf op Rhijnhof
Henk Jesse is de laatste die in het familiegraf 000774-EOO-020 wordt bijgezet in 2001. Eerder zijn hierin begraven: zijn moeder Anna Adriana Jesse-Meerbrug (1931), zijn vader de architect H.J. Jesse (1943), zijn broer Jan (1988) en diens echtgenote Herta Ida Jesse-Kunze (1988).
De echtgenote van Henk – Johanna Carolina van der Upwich – is in 1978 begraven in een nabijgelegen graf 006185-EOO-024 (en haar zus Hermina Antonia van der Upwich een jaar later in 1979). De toenmalige rechthebbende gaf geen toestemming voor bijzetting van Johanna Carolina in het Jesse graf. Als Henk in 2001 op 96-jarige leeftijd overlijdt is de situatie veranderd en kan hij wel het Jesse graf worden bijgezet (en dus niet in dat van zijn echtgenote).
Op de zerk prijkt zijn roepnaam PCII.





